چشمها را بايد شست

          چشمها را باید شست ..

 

 

سالها پيش وقتي اولين جرقه هاي نو انديشي در زمينه ي ادبيات فارسي زده شد، عكس العمل هاي متفاوتي در اين راستا شكل گرفت. بسياري معتقد بودند كه اين نوآوري موجب تخريب بدنه ي اصلي ادبيات فارسي خواهد شد اما عده اي كه از پيشگامان اين نوآوري بودند معتقد بودند كه ادبيات كهن با شيوه ي سنتي ديگر جوابگوي روح تشنه و آگاه مردم با دغدغه هاي اجتماعي زمان نيست و بايد زبان و شيوه ي بيان مسائل به گونه اي در راستاي شرايطي باشد كه مردم در آن قرار دارند. با گذشت زمان و رشد اولين نمونه هاي اين سبك، نشان داده شد كه اين تغيير در نحوه ي بيان نه تنها تغيير مخربي نبوده بلكه باعث شده تا فضاي ادبيات را كه تا آن روز تقريباً سالهاي سال به يك شيوه و بدون تحرك مانده بود از حالت ركود خارج شود و بيان مسائل نوين، مردم را از بي اعتنايي به ادبيات به سوي اشتياق به شنيدن و دانستن سوق دهد.

اكنون در نگاهي گسترده تر مي بينيم در جامعه ي انساني كه همه چيز با سرعتي وصف ناپذير در حال تغيير و تحول است بسياري از مسائل پيرامون ما هر يك به نحوي دستخوش چنين تغييراتي شده كه از جمله آنها مي توان به شيوه ي زندگي، نحوه ي پوشش، نوع موسيقي و... اشاره كرد كه همه ي اين تغييرات متناسب با نحوه ي پذيرش روح جامعه بوده است . اما هنوز بسياري از موارد وجود دارد كه شايد به علت عدم آگاهي ما از عواقب ركود آن وجوبي را براي تغيير و تحول در آن لازم نديده ايم. يكي از مواردي كه جامعه امروز به صورت پنهان و در بستر داخلي جامعه با آن درگير است، مسئله ي دين زدگي، دين گريزي و بي اعتنايي جوانان به دين است. در جامعه ما كه جامعه اي است كاملاً وابسته به دين به طوري كه بخش وسيعي از منابع فرهنگي و اجتماعي از دين تغذيه مي شود، عدم تعاملات درست و صحيح جوان با اين منابع باعث ايجاد بسياري از مشكلات از قبيل بي هويتي، فقر فرهنگي، پوچي و...شده كه در ابتدا دامن گير خود فرد، سپس خانواده و در نهايت جامعه مي شود. در عبوري گذرا از اجتماع به وضوح خواهيم ديد كه به جز تعدادي از جوانان كه تحت تأثير خانواده و تعداد بسيار بسيار اندكي كه از روي آگاهي و بينش نسبت به مسائل ديني و مذهبي معتقدند، طيف وسيعي از جوانان جامعه در بي تفاوتي نسبت به دين به سر مي برند. اين امر نشان دهنده ي اين است كه جوان امروز نتوانسته بين خواسته هاي روحي و نيازهاي دروني خود و دين ارتباطي سازنده و مفيد برقرار كند. از آنجا كه دين با روح و عواطف انساني نيز سر و كار دارد مي تواند تأثيرات عميقي را در روح و روان فرد ايجاد نمايد، كاري كه شيوه ي نوين شعري انجام داد، با اين شرط كه جوان دين را به عنوان منبعي الهام بخش در راستاي تحقق نيازهاي كامله ي خود به عنوان يك انسان كمال طلب بيابد و بتواند نيازهاي روحي خود را در قالب تعريف صحيحي از دين پوشش دهد. دست يابي به اين شرط در دين ما ( اسلام ) كه ديني است از لحاظ مفاهيم و بررسي وجوه انساني، عميق و دقيق، كار چندان دشواري نيست. زيرا دين اسلام داراي جنبه هاي گوناگوني است كه مي تواند افراد را با سلايق و عقايد متفاوت به خود جذب كند و اين مطلب چه به صورت عيني و چه به صورت تحقيقاتي كه انديشمندان مسلمان و غير مسلمان در اين حوزه انجام داده اند اثبات شده است. اما سؤال همين جاست كه با اين وسعت ديد چه عاملي باعث عدم تطابق دين و زمانه مي شود تا جايي كه در جامعه اي مثل جامعه ي ما مشكل بي تفاوتي نسبت به دين به وجود مي آيد؟ آنچه كه ما در جامعه ي خود با آن روبرو هستيم، سنت هايي است كه ساليان سال به يك شيوه در حال تبليغ است و شايد توجه به تغيير شيوه ي ادراكي جوانان امروز و نحوه ي پذيرش روحي آنها در چگونگي شناساندن اسلام و چگونگي آشنا كردن آنها با وجوه مختلف دين لحاظ نشده ، كه اين امر نقش بسزايي در دور ماندن ذهن جوان امروز از اسلام و روي آوردن به مكاتب مختلف اجتماعي دارد. يكي از مواردي كه در جامعه ي امروز به وضوح و به صورت فراوان ديده مي شود، روي آوردن جوانان به نوشته ها و كتب فلسفي- اعتقادي انديشمندان غير مسلماني است كه جوان امروز براي يافتن بخشي از نيازهاي وجودي خود و پوشاندن خلأ هاي فكري- اعتقادي خود كه در حوزه ي اجتماع و دين پاسخي براي آنها نيافته به آنها روي مي آورد. در صورتي كه اگر بينش نه چندان عميق هم، در اين كتب و در مقايسه با كتب بزرگان دين و از همه مهمتر قرآن داشته باشيم در خواهيم يافت كه بخش عظيمي از اين مطالب در گنجينه ي غني اسلام موجود است. با اشاره به اين مطلب كه، يكي از شفارشات مهمي كه در جاي جاي اسلام مورد توجه قرار گرفته، بحث اسلام و مقتضيات زمان است، بايد با ارائه ي شيوه هاي نوين و مطابق اسلام در امر تبليغ، جوان امروز را با اسلام اصيل آشنا كرد تا از نظر جوان دين خواستگاهي باشد براي هماهنگي نيازها، برآوردن خواسته و رسانيدن به كمال.              

 زهره فضلي